Plac marszałka

W XVII wieku przez obecny Plac Piłsudskiego w jego obecnym kształcie przebiegał trakt ze Starej Warszawy do Ujazdowa. Wraz z rozwojem miasta pojawiała się zabudowa w tym rejonie. Dotyczyła ona głównie dworów szlacheckich czy też pałaców znamienitych postaci ówczesnego życia politycznego i społecznego. Po ostatnim rozbiorze Polski w 1795 r. Plac Saski podlegał jurysdykcji dynastii Sasów, by następnie przejść po władzę carskiej Rosji. W czasie ostatnich ponad dwustu lat swego istnienia, Plac Saski był świadkiem różnorodnych wydarzeń historycznych. 17 kwietnia 1794 r. podczas insurekcji przed Pałacem Saskim odbyła się wielka bitwa żołnierzy polskich z armią carską, która szła na pomoc oblężonemu w swojej siedzibie na ulicy Miodowej carskiemu generałowi Osipowi Igelströmowi, naczelnemu wodzowi armii rosyjskiej stacjonującej w Polsce.

Od 1814 r. odbywały się na nim ćwiczenia i parady wojskowe, zarządzone rozkazem Wodza Naczelnego Wielkiego księcia Konstantego. Niejednokrotnie, ze względu na porywczy charakter Księcia, dopuszczał się on upokarzania polskich oficerów biorących udział w ćwiczeniach. W roku 1841 z rozkazu cara Mikołaja I na Placu Saskim stanął pomnik oficerów–lojalistów poległych w Noc Listopadowa (29.11.1830). Pomnik w 1899 roku został przeniesiony na Plac Zielony w związku z budową cerkwi. W latach 1894 – 1912 wzniesiono na Placu Saskim symbol ucisku narodu polskiego przez Rosjan, czyli Sobór św. Aleksandra Newskiego wraz z 70. metrową dzwonnicą.

Cerkiew i dzwonnica zostały rozebrane w latach 1924 – 1926. 3 maja 1923 r. na Placu przed Pałacem Saskim stanął pomnik Księcia Józefa Poniatowskiego. Autorem pomnika był duński rzeźbiarz Bertel Thorvaldsen, który wykonał rzeźbę jeszcze w XIX wieku, ale ze względu na zajęcie jej przez carat, wróciła ona do Polski dopiero po I wojnie światowej. Pomnik został wysadzony w powietrze przez niemieckiego okupanta w końcu grudnia 1944 r. 28 lipca 1941 r. spłonął drewniany symbol niemieckiego zwycięstwa „Victoria” stojący na Placu przed Pałacem Saskim, a podpalony przez żołnierza Małego Sabotażu pana Czesława Zadrożnego. 2 czerwca 1979 roku na Placu Zwycięstwa (ówczesna nazwa dzisiejszego Placu Piłsudskiego) odbyła się msza św. koncelebrowana przez polskiego papieża Jana Pawła II.

W latach 1814 – 2012 kilkukrotnie zmieniano oficjalną nazwę Placu.
1814 – 1928 Plac Saski,
1928 – 1940 Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego,
1940 – 1940 Sachsenplatz,
1940 – 1945 Adolf-Hitler-Platz,
1945 – 1946 Plac Saski,
1946 – 1990 Plac Zwycięstwa,
1990 – obecnie Plac marsz. Józefa Piłsudskiego.


Na Placu marsz. Józefa Piłsudskiego odbywają się uroczystości związane z obchodami świąt państwowych i wojskowych. Dużym zainteresowaniem mieszkańców, jak i turystów, cieszą się zmiany posterunku honorowego przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Przez środek Placu przebiega (nocą iluminowana) symboliczna linia Osi Saskiej, która odzwierciedla założenie urbanistyczno- architektoniczne króla Augusta II Sasa.